Hỡi cô bé nhỏ tóc đuôi gà? Đường tới nhà em mấy dặm xa??? Dầu có trường thành ngăn bóng liểu, Dù cho nắng ngã với dương tà. Má hồng mê mãi lòng say đắm. Môi đỏ thầm thì giọng xuýt xoa… Nhớ nhé email hay face book, Cho anh. ..Cô bé tóc đuôi gà…
Xuân mãi là xuân mãi hát
ca, Xuân đâu đây ở khắp muôn nhà… Xuân bên
chén rượu nồng say đắm, Xuân cạnh nụ hồng thắm
trổ hoa. Xuân đến sáng nay bên nắng sớm, Xuân về
đêm ấy giữa trăng tà... Xuân em ,xuân bác ,xuân anh
chị, Xuân mãi là xuân của chúng ta.
Xuân mãi là xuân của chúng ta. Xuân
mang tươi khỏe đến muôn nhà. Xuân em
lữa bén ngàn duyên thắm, Xuân
chị hương nồng vạn sắc hoa. Xuân
của đất trời luôn bất tuyệt, Xuân
trong tâm thức lẽ đâu tà ? Xuân
qua xuân lại rồi xuân đến, Xuân
mãi còn xuân giữa chúng ta…
voduonghonglam[vophubong]
Thứ Hai, 23 tháng 1, 2017
NĂM DẬU NÓI CHUYỆN GÀ
Con Gà cục tác lá chanh Con Lợn ủn ỉn mua hành cho tôi Con Chó khóc đứng khóc ngồi Mẹ ơi đi chợ mua tôi đồng riềng.
Bốn câu thơ bình dân trên đã mô tả đúng cách nấu ăn của dân tộc ta tại
thôn quê miền Bắc. Con Gà được nhắc đến trước tiên có lẽ vì thịt Gà là
một trong những món ăn quen thuộc , vừa ngon miệng và đầy đủ dinh
dưỡng.Người
dân Giao Chỉ chúng ta sành ăn đã biết biến chế ra nhiều món nào là: Gà
rô ti, gà xào xã ớt, gà xối mỡ, gà ram mặn, gà nướng ngũ vị hương, gà
nấu mắm, gà hấp muối, gà cà ri, cành gà chiên bơ, gà tiềm thuốc bắc … và
còn nhiều kiểu nấu khác …
Vào cuối thập niên 1950, tại Sàigòn có cuộc bút chiến giữa hai tờ nhật
báo về vụ Gà Mỹ và Gà Ta. Vào thời điểm này, có phong trào nuôi gà Mỹ
do bộ Canh Nông khuyến khích và hướng dẫn. Gà được nuôi trong chuồng
bằng lưới kẽm và cho ăn loại thực phẩm trộn sẵn. Những độc giả tham gia
cuộc chiến, và đã chia ra làm hai nhóm và với hai quan điểm khác nhau: Nhóm gà Mỹ: Cho rằng nuôi theo kiểu Hoa Kỳ khoa học hơn, sản xuất mau chóng, gà ít bị mắc bệnh, ăn hợp vệ sinh hơn. Nhóm
gà Ta: Chủ trương nuôi gà theo phương pháp tự nhiên, thả chạy rong
ngoài vườn để gà tự do bươi đất tìm thức ăn như côn trùng, giun dế..do
đó thịt cứng và thơm ngon.
Cuộc bút chiến càng ngày càng sôi nổi, có người còn ví von gà Mỹ như
cô gái thị thành, trắng trẻo, mềm mại, trông hấp dẫn nhưng da thịt nhão,
ăn mau chán.
Ngược lại gà rẫy được ví như cô gái quê miệt vườn, tuy trông quê mùa
nhưng da thịt cứng cáp, hương vị đậm đà, ngát thơm hương cốm.
Trong lúc trận bút chiến đang hồi gay cấn, ông Kỹ Sư canh nông đặc
trách chương trình chăn nuôi liền viết một bài lên tiếng trên mặt báo:
Cho rằng nuôi gà theo kiểu Mỹ lợi tức cao, thịt gà tinh khiết hợp tiêu
chuẩn vệ sinh. Riêng ông, vì nặng lòng với quốc gia dân tộc, cá nhân ông
vẫn thích ăn gà ta! Thế là cả hai phe lâm chiến đều vui vẻ, đồng ý hoà
hợp dân tộc, sống chung hoà bình.
Con gà rất gần gũi với giới bình dân Việt Nam. Vào dịp tết Nguyên Đán,
người ta thường treo lên vách bức tranh gà sặc sở cho có vẽ mùa Xuân. Đì đẹt ngoài sân tràng pháo chuột Om xòm trên vách bức tranh gà. (Tú Xương)
Trong đêm khuya thanh vắng tiếng gà gáy là đồng hồ báo thức bác nông
dân để sửa soạn ra đồng, hoặc báo cho chú Tiểu trong chùa pha trà,
nện chuông cúng Phật: Gió đưa cành trúc la đà Tiếng chuông Thiên Mụ, canh gà Thọ Xương. Hoặc: Canh gà điểm nguyệt, tiếng chày nện sương. Trên đường ra chợ lúc còn tinh sương, các cô gánh hàng cũng nghe văng vẳng tiếng gà bên tai: Sớm mai gà gáy ó o Chưa ra tới chợ, đã lo ăn hàng.
Thậm chí, cách trang điểm của đàn bà Việt Nam cũng liên hệ đến con gà.
Kiểu bới đầu có thả vòng và chừa một chỏm tóc phía sau ót gọi là "bới
tóc đuôi gà". Nơi nhãn hiệu xà bông Cô Ba của hãng Trương Văn Bền thời
tiền chiến, có hình kiểu bới tóc này. Cục bưu chính Đông Dương trước
kia cũng đãphát hành một loại tem có hình cô Ba, với búi tóc đuôi gà. Chàng thanh niên chất phác, vì quá yêu cô thôn nữ, có thể đón đường cô gái để tỏ tình một cách táo bạo: Chị kia bới tóc đuôi gà Nắm đuôi chị lại hỏi nhà chị đâu? ...Nhà tôi ở dưới đám dâu Ở bên đám dậu, đầu cầu ngó qua...
Gà sống quanh quần sau hè, gần gủi với loài người, nên dễ nhận xét
điệu bộ, diện mạo của gà. Do đó, mọi việc hay dở đều lôi con gà ra đề
ví von: Người có bộ mặt ngơ ngác gọi là “gà mở cửa mã” Người xơ xác gọi là “gà kẹt giỏ” Người tiều tuỵ gọi là “gà mắc nước” Kẻ ngất ngư gọi là “gà nuốt giây thun” Kẻ khù khờ gọi là “gà trống thiến” Kẻ nhát gan gọi là “gà phải cáo” Kẻ nhầm lẫn gọi là “trông gà hoá quốc” Kẻ bất tài gọi là “gà què ăn quẩn cối xay” Kẻ phản bội gọi là “gà nhà bôi mặt đá nhau” Trước cảnh huynh đệ tương tàn, người ta hay khuyên bảo: Khôn ngoan đối đáp người ngoài Gà cùng một mẹ chớ hoài đá nhau. Sau cùng, các người đàn bà đanh đá được tặng cho hỗn danh: Nữ kê tác quái, gà mái đá gà cồ.
Gà thuộc loại hạ đẳng, chỉ dùng làm thực phẩm bình dân hàng ngày,
không thể thết đãi hàng thượng khách. Trong buổi tiệc lịch sử tại Bắc
Kinh do Chủ tịch Mao Trạch Đông khoản đãi Tổng thống Nixon năm 1972, gồm
hai mươi mốt món, nhưng không có món thịt Gà. Quả thật người Trung Hoa
rất tế nhị trong vấn đề ăn uống.
Ở nước ta, Cụ nguyễn Đình Chiểu cũng rất gần sành nghi thức đãi tiệc.
Trong bài thơ Ông Quán, cụ Đồ đã chào hàng một cách thật hấp dẫn: Quán rằng thịt cá ê hề Khô lân chả phụng bộn bề thiếu đâu Kìa là thuốc lá ướp ngâu Trà ve tuyết điểm, rượu bầu cúc hương Để khi đãi khách giàu sang Đãi người danh vọng, đãi trang anh hùng. Như vậy, trong thực đơn của cụ Đồ Chiểu cũng không có món thịt gà.
Trong văn chương cũng như ngôn ngữ hằng ngày, con gà dù được nhân cách
hoá cũng chỉ nói đến những người thường bình dân, còn những bậc chính
nhân quân tử thì được ví như những con Phượng hoàng trên cao mà thôi: Phượng hoàng đậu nhánh cheo leo Sa cơ thất thế phải theo đàn gà Bao giờ mưa thuận gió hoà Thay lông đổi cánh lại ra Phượng hoàng. Vậy mọi người trong chúng ta có ai đã thấy được Phượng hoàng chưa? Xin chúc tất cả quý độc giả một năm Ất Dậu đầy hỷ sự. Cảm ơn Anh Trần Hội đã giúp em có những tài liệu này.
Đinh Dậu Bính chữ Hán Nôm biến hóa mầu Thân nhiều khỉ khọt mất lòng nhau Thịnh suy lãng tử buồn câu nói Vượng kém tao nhân khó tiếng chào Tiền triệu hiền huynh quên khổ cực Vàng ròng quí muội hết sầu đau Đến năm mới nguyện cầu như ý Đinh Dậu an khang ngoc bích vào
Chàng Tây “toát mồ hôi hột” khi ngồi ăn cỗ ở Việt Nam
Với
văn hoá người Việt, bên mâm cỗ có không ít “luật bất thành văn” và ở
một góc nhìn từ người ngoài, chúng ta có câu chuyện dưới đây.
Từ
chuyện “ăn trông nồi ngồi trông hướng”, “kính trên nhường dưới” cho tới
những việc “kính lão”, mâm trên – mâm dưới… có thể thấy rằng văn hoá ăn
cỗ của người Việt nói chung thực sự là rất phong phú.
Đó là quy định, là phép lịch sự, là những nề nếp mà chúng ta được dạy từ khi còn là một đứa bé và giữ nguyên nó cho thế hệ sau.
Nhưng với từng đấy quy định, một bữa cỗ khi nhà có công chuyện dưới góc nhìn của người nước ngoài thì ra sao?
Câu
chuyện được cho là do một chàng Tây kể lại về bữa cỗ của người Việt,
tuy không mới nhưng hiện đang rất nóng trên mạng xã hội với tốc độ lan
truyền chóng mặt.
Bữa cỗ của gia đình Việt Nam.
Đoạn chia sẻ của anh chàng Tây như thế này:
“Tất
cả bọn họ hân hoan ngồi sà xuống nền nhà bày la liệt và lộn xộn các món
thơm ngon, một số chồm người qua các đĩa đồ ăn để lấy cho mình gia vị
và những thứ cần thiết.
Những người
trung niên bắt đầu đào bới trong các đĩa đồ ăn lớn, lôi ra những thứ có
lẽ là ngon nhất cho vào chén của những người già hơn, một số người già
sau khi nhận được miếng ngon bắt đầu cằn nhằn và lập tức chuyển chúng
sang chén của mấy đứa con nít đang ngồi xung quanh.
Không khí rất ồn ào, ai cũng nói một điều gì đấy nhưng có vẻ không quan trọng.
Noi
gương những người đàn ông, đám phụ nữ thì tay lôi ra từ đĩa hay dùng
đũa khoắng vào trong các nồi to hơn tìm kiếm một vài thứ mong muốn, khi
vớt được một chùm trứng gà còn nhỏ, cả mấy người phụ nữ và đám con nít
reo ồ lên.
Một trong số họ tiếp tục vớt đồ ăn trong các tô lớn, một số khác tỉ mẩn ngồi xé các chiến lợi phẩm để cung cấp cho lũ nhỏ.
Tôi
thực sự không biết là bữa ăn đã bắt đầu hay chưa, khi người có vẻ lớn
tuổi nhất ngồi rung rung chân liên tục và uống những ly rượu đục ngầu,
một trong số họ lấy tay bốc một cây rau to, vặt lấy vài lá rồi ném cọng
rau còn thừa trở về đĩa.
Số trẻ em
vừa ăn vừa nói chuyện huyên náo và xô đẩy nhau rất hiếu động. Cứ mỗi lần
mấy người đàn ông chọc đũa vào một đĩa xào thơm phức họ lại gào lên với
những người xung quanh: Ăn đi, ăn đi.
Một
phụ nữ đang múc đồ ăn cho chính mình chợt rụt phắt tay lại khi ai đó
cũng thò đũa vào tô đồ ăn đó, chị ta có vẻ nhún nhường thái quá và hình
như chưa ăn được bao nhiêu dù bữa ăn kéo dài đã gần 1 giờ đồng hồ, thời
gian quá dài để bắt dạ dày phải liên tục nhận thêm đồ ăn.
Những
vị cao niên được trọng vọng thấy rõ trong bữa ăn, họ ăn ít và thường
xong đầu tiên. Một cô gái như từ dưới đất chui lên bưng đến một khay
nước trà rất nóng kính cẩn mời những ông già.
Các
ông mỗi người ngậm một cây tăm nhỏ xíu trong miệng liên tục cà qua cà
lại như cách người ta sơn hàng rào không mỏi mệt, bắt đầu uống trà.
Một
ngụm trà nuốt vào sau đó họ chép miệng liên tục, rồi một ngụm nữa súc
ộc ộc trong khi đám đông vẫn miệt mài ăn và thả đồ ăn vào chén của nhau.
Ảnh minh họa
Chợt một người phụ nữ quát to
với đứa nhỏ có lẽ là con, không hiểu chị ta nói gì, nhưng thằng bé ngồi
thụt ra khỏi chiếc chiếu, bẽn lẽn cúi mặt.
Chị
ta gầm gừ giật chén cơm trên tay nó, chan súp và lấy thêm các món khác
còn lại trên mâm, giúi trở lại vào tay nó, miệng vẫn không thôi gầm gừ.
Sau
này có dịp tiếp xúc với những người bạn Việt, tôi biết có một nguyên
tắc trong bữa ăn với đám trẻ nít : lúc đầu họ khuyến khích chúng ăn
nhanh ăn nhiều cho mau lớn.
Sau đó họ
nói : ăn uống phải liên tục quan sát những người xung quanh và điều
chỉnh hướng ngồi của mình cho hợp lý, còn thế nào là hợp lý và quan sát
những người xung quanh để làm gì thì mỗi bà mẹ dạy con một kiểu.
Ai
đó sau khi mút đũa chụt chụt bỗng dùng chính đôi đũa đó gắp thả vô
trong đĩa tôi một miếng thịt hình thù kỳ dị, tất cả ồ lên : “Ngon lắm,
ngon lắm”. Tôi hơi ghê và băn khoăn liệu rằng những thứ mà họ thấy ngon
thì tôi có thấy ngon hay không?
Bằng
sự thận trọng cần thiết, tôi hiểu rằng phải nhường nó cho người lớn
tuổi. Miếng ngon đó đi lòng vòng rất lâu trong các đôi đũa ướt nhẫy,
cuối cùng nó thuộc về người chủ thực tế của gia đình.
Một người đàn ông gầy và khắc khổ, vừa nhai nát nó, anh ta vừa rên rỉ trong miệng những lời bình luận thì phải.
Không
ai nghe và cũng không ai trả lời, mọi người còn túi bụi thu gom các thứ
cần thiết để cho vào một miếng “bánh đa” vừa được nhúng trong nước cùng
với rau sống được vẩy lung tung ướt cả mặt người ngồi bên.
Cái chính rút ra được là: Có những thứ sẽ thừa rất nhiều, có những thứ bị thiếu ngay trong chục phút đầu.
Tôi
cho rằng đây không chỉ là lỗi của đầu bếp, mà còn chính là lỗi của
những người ăn, khi họ không chỉ ăn mà lại tự thấy có trách nhiệm thúc
ép người khác phải ăn những món mình thấy ngon.
Và
như tôi đã trải qua khi lấy một miếng ức con gà: “Đừng ăn! Đừng ăn!
Không ngon! Không ngon!”… tức là ngăn cản người khách ăn một món mà
chính họ bày ra đĩa vì nó… không ngon???
Khi
bữa ăn kết thúc không ai dám động vào miếng “chả” cuối cùng nằm lại
trên đĩa như kiểu nó bị tẩm thuốc độc, cũng không hiểu vì sao.
Ôi
! Một phong cách ăn uống độc đáo! Dù sao tôi thấy bữa ăn của họ tuy
căng thẳng, mất trật tự và vất vả quá mức nhưng cũng rất khó quên và rất
thân mật với các nguyên tắc vừa mơ hồ vừa nghiêm khắc…